Poszukiwania mogiły Polaków w Puźnikach bez rezultatów

W Puźnikach w obwodzie tarnopolskim zakończono kolejny etap poszukiwań zbiorowej mogiły Polaków zamordowanych w 1945 roku przez oddział UPA. Ekipy nie odnalazły grobu.

Prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, kierujący polską częścią ekspedycji, poinformował, że prace terenowe zostaną wznowione w przyszłym roku. Ekipa zakończyła prace w tym roku i wraca do Polski.

Zakończenie ekspedycji potwierdziła ukraińska firma archeologiczna Wołyńskie Starożytności. Zaznaczono, że na terenie dawnej wsi pozostały jeszcze miejsca wymagające sprawdzenia. Planowane jest wznowienie poszukiwań w przyszłym roku, po uzyskaniu zgody na wykorzystanie technologii laserowego skanowania terenu LIDAR.

W ekspedycji uczestniczyli archeolodzy z Wołyńskich Starożytności, specjaliści z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, przedstawiciele Fundacji Wolność i Demokracja oraz Instytutu Pamięci Narodowej RP. W poprzednim etapie badań we wrześniu również nie odnaleziono zbiorowej mogiły.

Puźniki były przed wojną miejscowością zamieszkaną przez zwartą społeczność polską. W lutym 1945 roku wieś została zaatakowana, część mieszkańców zginęła, a zabudowania spalono. W czerwcu tego samego roku mieszkańców przesiedlono do Polski. W 1949 roku władze radzieckie zlikwidowały wieś, a teren dawnej osady z czasem zarósł lasem.

Według różnych źródeł, ukraińscy nacjonaliści zamordowali wówczas od 50 do 120 Polaków. Za głównego sprawcę zbrodni uznawany jest Petro Chamczuk, dowódca sotni UPA Szare Wilki. Badacze spodziewają się, że w poszukiwanej mogile mogą znajdować się szczątki około 40 osób. Wiosną 2025 roku na starym polskim cmentarzu w Puźnikach odnaleziono szczątki co najmniej 42 osób, które zostały pochowane 6 września 2025 roku.

Poszukiwania w Puźnikach są częścią szerszych prac dotyczących polskich ofiar wojen i konfliktów na terytorium Ukrainy. W listopadzie 2024 roku Polska i Ukraina ogłosiły decyzję o zniesieniu moratorium na poszukiwania i ekshumacje ofiar zbrodni wołyńskiej.